Mostrando entradas con la etiqueta formación. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta formación. Mostrar todas las entradas

5 de diciembre de 2018

RECURSOS



En este apartado iré colocando alguna información, elaborada por mi que  me ha sido útil para mi trabajo,  que puede ser útil a más personas.  En algunos casos será simplemente un texto para leer, y en otros incorporaré algunos archivos para descargar.

De momento he subido la siguiente documentación.



SISTEMA CONSTRUCTIVOS DE CERRAMIENTOS






DATOS CLIMÁTICOS PARA ARQUITECTURA

20 de diciembre de 2016

SEMINARIO DE BIOCONSTRUCCIÓN CON CÁÑAMO

Seminario de Bioconstrucción con materiales derivados del Cañamo.


A principios de mes asistí a un seminario de Bioconstrucción con materiales derivados del cáñamo que organizó el IEB (Instituto Español de Baubiologuie) en el marco del proyecto Canapalea. Fue en Atzentales (Bizcaia), en la comunidad Amalurra.
Los actos tuvieron lugar en una sala fantástica diseñada para poder albergar múltiples y diferentes usos. Tuvimos la suerte de que el arquitecto que diseño y dirigió su construcción (Luis Carrera González) nos guiara por una visita al edificio,explicándonos como surgió la idea y el proceso de diseño y construcción de la misma. Para obtener más información sobre el edificio, podéis consultar el nº 50 de la revista Ecohabitar.






El seminario consistió en la presentación del proyecto Canapalea que tiene como objetivos profesionalizar las empresas de construcción en torno a las técnicas de puesta en obra del cáñamo, sensibilizar e informar a los prescriptores (arquitectos y demás técnicos) de las ventajas  de construir con cáñamo, y fomentar la construcción con los materiales derivados de él. Es un proyecto internacional financiado por la UE, con socios de Bélgica, Francia, Italia y España.
Durante el seminario se sucedieron varias charlas de profesionales que se dedican a estudiar y construir con cáñamo, que nos fueron mostrando distintas técnicas y productos de construcción a base de cáñamo, explicando sus ventajas, sus limitaciones y la manera de utilizarlos.

Bloques aislantes de cal-cañamo


Hormigón de cañamo-cal


Algunos miembros del IEB como Inar, Aitor y María nos dieron una primera visón de lo que es Canapalea, y de los pasos que se van dando, como un encuentro que tuvieron e Bélgica, donde pudieron poner en práctica algunas técnicas de construcción con cáñamo, y donde visitaron algunas obras ejecutada con estos materiales.
Quentin, de la asociación francesa de construcción con cáñamo (construcción en chanvre) nos animó por el avance que se está produciendo en Francia, tanto en el cultivo de la planta como en el uso de sus derivados en la construcción. En Francia ya cuentan con unas reglas profesionales para la construcción con cáñamo.
Después algunos fabricantes y aplicadores nos mostraron las características  de algunos productos y ejemplos de su aplicación.
Fernando Sanchís de Vicat nos mostró las características del cemento natural Prompt y su idoneidad para unirse al cáñamo para la fabricación de hormigón de cáñamo para construir suelos aislantes, muros y techos, y para producir morteros para enlucir.
Iñigo  de Aislanat nos mostró las mantas de fibras de cáñamo para aislamiento que fabrican. Puede tener una conductividad de 0'041w/m2ºC, una muy buena difusividad al vapor de agua (m=1-2), y una gran capacidad higroscópica, perfecta para regular la humedad en los ambientes interiores.

Monika Brümmer de Cannabric, después de 20 años dedicados a la construcción con cáñamo, nos explica las virtudes del material para multitud de usos. Nos mostró el producto que fabrica: ladrillos de tierra y cáñamo con capacidad portante.

Finalmente Pere Juanola, nos mostró algunas obras ejecutadas recientemente con hormigón de cáñamo, para resolver los cerramientos verticales y las cubiertas.




Fue una buena inmersión en el material, y nos entraron ganas de experimentar con los diferentes productos. Además pudimos volvernos contentos a casa con un trozo de aislamiento de fibras de cáñamo, y un ladrillo de tierra y cáñamo.





Seminario de Bioconstrución con materiais derivados do Cánabo.
A principios de mes asistín a un seminario de Bioconstrución con materiais derivados do cánabo que organizou o IEB (Instituto Español de Baubiologuie) no marco do proyecto Canapalea. Foi en Atzentales (Bizcaia), na comunidade Amalurra.
Os actos tiveron lugar nunha sala fantástica deseñada para poder albergar múltiples e diferentes usos. Tivemos a sorte de que o arquitecto que deseño e dirixiu a súa construción (Luis Carrera González) nos guiase por unha visita ao edificio, explicándonos como xurdiu a idea, e o proceso de deseño e construción desta. Para obter máis información sobre o edificio, podedes consultar o nº 50 da revista Ecohabitar.
O seminario consistiu na presentación do proxecto Canapalea que ten como obxectivos profesionalizar as empresas de construción en torno ás técnicas de posta en obra do cánabo, sensibilizar e informar aos prescriptores (arquitectos e demais técnicos) das vantaxes de construír con cánabo, e fomentar a construción cos materiais derivados de él. É un proxecto internacional financiado pola UE, con socios de Bélxica, Francia, Italia e España.
Durante o seminario sucedéronse varias charlas de profesionais que se dedican a estudar e construír con cánabo, que nos foron mostrando distintas técnicas e produtos de construción a base de cánabo, explicando as súas vantaxes, as súas limitacións e o xeito de utilizalos.
Algúns membros do IEB como Inar, Aitor e María déronnos unha primeira visón do que é Canapalea, e dos pasos que se van dando, como un encontro que tiveron e Bélxica, onde puideron poñer en práctica algunhas técnicas de construción con cánabo, e onde visitaron algunhas obras executada con estes materiais.
Quentin, da asociación francesa de construción con cánabo (construción en chanvre) animounos polo avance que se está a producir en Francia, tanto no cultivo da planta coma no uso dos seus derivados na construción. En Francia xa contan cunhas regras profesionais para a construción con cánabo.
Despois, algúns fabricantes e aplicadores mostráronnos as características dalgúns produtos e exemplos da súa aplicación.
Fernando Sanchís de Vicat mostrounos as características do cemento natural Prompt e a súa idoneidade para unirse ao cánabo para a fabricación de formigón de cánabo para construír chans illantes, muros e teitos, e para producir morteiros para enlucir.
Iñigo de Aislanat mostrounos as mantas de fibras de cánabo para illamento que fabrican. Pode ter unha condutividade de 0'041 w/m 2º C, unha moi boa difusividade ao vapor de auga (m=1-2), e unha grande capacidade higroscópica, perfecta para regular a humidade nos ambientes interiores.
Monika Brümmer de Cannabric, despois de 20 anos dedicados á construción con cánabo, explícanos as virtudes do material para multitude de usos. Mostrounos o produto que fabrica: ladrillos de terra e cánabo con capacidade portante.
Finalmente Pere Juanola, mostrounos algunhas obras executadas recentemente con formigón de cánabo, para resolver os cerramentos verticais e as cubertas.

Foi unha boa inmersión no material, e entráronnos ganas de experimentar cos diferentes produtos. Ademais puidemos volvernos contentos á casa cun anaco de illamento de fibras de cánabo, e un ladrillo de terra e cánabo.

21 de noviembre de 2016

IV Xornadas de bioconstrución

IV xornadas de bioconstrución

Durante el pasado mes de septiembre, asistí a las IV jornadas de bioconstrucción que organizó ESPIGA en Monforte de Lemos.
Este año, las jornadas estaban dedicadas a la construcción con materiales vegetales. A simple vista, puede parecer un poco anecdótica su utilización, pero hay un montón de materiales de origen vegetal que utilizamos, y aún podemos utilizar  muchos más.
Las jornadas consistieron en un conjunto de charlas sobre distintos materiales y técnicas. Algunas trataban temas más generales como materiales vegetales para aislamiento (corcho, paja, algodón, lino, cáñamo...) o la madera en la construcción; y otros se centraban en materiales o técnicas concretas: el bambú estructural, la construcción con balas de paja, el cáñamo, etc.






Todos estos materiales tienen la ventaja de que son renovables, promueven el trabajo en el campo y además, como son naturales, nos ayudan a crear espacios sanos para vivir.
Además de las charlas, hubo unos talleres demostrativos de varias técnicas, que se pudieron disfrutar con ayuda de un tiempo fantástico que nos acompañó. Pudimos ver como se construía un trozo de techo de paja de centeno, pudimos trabajar con las cañas de bambú para montar una cercha, aprendimos hasta cuatro sistemas distintos para construir muros de balas de paja, montamos cierres de varas de mimbre, elaboramos ladrillos aislantes de paja y barro...Los niños , y no tan niños pudieron aprender a hacer cestos de mimbre.





 







Durante todo el fin de semana se vivió un ambiente estupendo, todos con ganas de aprender y de compartir conocimientos. un generoso equipo de cocina nos surtía de energía mañanera con unos desayunos riquísimos y unos excelentes menús veganos. Acabé muy cansado por la intensidad de las jornadas y por que también participé en la organización, pero mereció la pena.
Todo, por suerte, y por el trabajo de muchos voluntarios, salió bien, y las jornadas fueron de gran provecho. Gracias a todos.










IV xornadas de bioconstrución

Durante o pasado mes de setembro, asistín ás IV xornadas de bioconstrución que organizou ESPIGA en Monforte de Lemos.
Este ano, as xornadas estaban dedicadas á construción con materiais vexetais. A simple vista, pode parecer un pouco anecdótica a súa utilización, pero hai un montón de materiais de orixe vexetal que utilizamos, e aínda podemos utilizar moitos máis.
As xornadas consistiron nun conxunto de charlas sobre distintos materiais e técnicas. Algunhas trataban temas máis xerais como materiais vexetais para illamento (cortiza, palla, algodón, liño, cánabo,...) ou a madeira na construción; e outros centrábanse en materiais ou técnicas concretas: o bambú estrutural, a construción con balas de palla, o cánabo, etc.
Todos estes materiais teñen a vantaxe de que son renovables, promoven o traballo no campo e ademais, como son naturais, nos axudan a crear espazos sans para vivir.
Ademais das charlas, houbo uns talleres demostrativos de varias técnicas, que se puideron disfrutar con axuda dun tempo fantástico que nos acompañou. Puidemos ver como se construía un anaco de teito de palla de centeo, puidemos traballar coas canas de bambú para montar unha tixeira, aprendemos ata catro sistemas distintos para construír muros de balas de palla, montamos peches de varas de vimbio, elaboran ladrillos illantes de palla e barro...Os nenos, e non tan nenos puideron aprender a facer cestos de vimbio.
Durante toda a fin de semana se viviu un ambiente estupendo, todos con ganas de aprender e de compartir coñecementos. un xeneroso equipo de cociña surtíanos de enerxía mañanera cuns almorzos riquísimos e uns excelentes menús veganos. Rematei moi cansado pola intensidade das xornadas e por que tamén participei na organización, pero pagou a pena.
Todo, por sorte, e polo traballo de moitos voluntarios, saíu ben, e as xornadas foron de gran proveito. Grazas a todos.




15 de mayo de 2016

CURSO DE BIOCONSTRUCCIÓN: CONSTRUCCIÓN DE UNA CASETA CON PAJA, MADERA, BARRO, YESO Y CAL
curso verano modDentro de los cursos de verano organizados por la Universidad de Zaragoza, desde el IEB organizamos este curso, que tendrá lugar del 1 al 5 de julio en Ainsa-Morillo de Tou (Huesca)

En este curso de carácter práctico e interdisciplinar, apto para todo el público, se aplicarán los sistemas constructivos básicos para construir una casa con balas de paja, revoques interiores de barro y exteriores de cal, estructura de madera, cubierta ajardinada y suelo continuo de yeso.

Puedes ver el programa completo aquí. Más información e inscripciones aquí.

18 de enero de 2016






Máster en Bioconstrucción IEB
COMIENZO DE LA 14ª EDICIÓN EL DÍA 1 DE ABRIL DE 2016
El ámbito de la Bioconstrucción está adquiriendo cada día mayor relevancia, gracias a que cada vez somos más conscientes de la influencia que tienen los lugares donde vivimos y trabajamos en nuestra salud y bienestar. Esto se traduce en una mayor demanda de profesionales que puedan dar respuesta a estas nuevas necesidades.

Con este objetivo, y el de ofrecer una formación para una arquitectura sana con una visión holística y situarla como una clara opción de futuro, os presentamos la 14ª edición del Máster en Bioconstrucción IBN-IEB-UdL, que se iniciará el próximo mes de abril del 2016.

El conjunto de su metodología on-line, acompañada de una tutoría próxima e intensa, con dos seminarios presenciales y otras actividades programadas, facilita el acceso y seguimiento del itinerario académico de forma didáctica y dinámica a todas las personas interesadas.

De este modo el Máster tiene como objetivo que todos los alumnos obtengan una visión global de la relación entre construcción y salud, puedan conocer los principios de la Biología del Hábitat y adquirir los conocimientos para llegar a conocer los efectos de la construcción en la salud de las personas y el medio ambiente.

Para más información e inscripciones:
www.baubiologie.es
Tel.: 974 34 12 43

paula.sanz@baubiologie.es
Tel.: 608 906 976

18 de junio de 2014

Aprendiendo a usar la cal aérea.

CAL AÉREA EN PASTA
El pasado mes de mayo tuve la suerte de acudir a un taller para aprender a usar la cal aérea. El curso lo organizaba Espiga, que es una asociación gallega para la bioconstrucción, y se hizo en As Corcerizas en la sierra de San Mamede de Ourense. El taller lo impartieron Nico y Sonia de Joystuc.
Era un taller para meter las manos en la masa, y sentir como es la cal (ver, oír, oler, tocar...). Algunos asistentes ya conocían el material, tenian experiencia en enfoscar o trabaja en la materia; otros como yo, nunca habiamos cogido una llana para atacar una pared, y solo conocíamos el material de oidas (de los libros)
Para los que no sepan nada de la cal, se puede decir que es uno de los materiales de construcción más antiguos, que lleva utilizándose más de 8.000 años. Con los avance de la industrialización en el mundo de la construcción, este material se fue perdiendo en favor del cemento. La cal se usa para muchas aplicaciones, para estabilizar suelos, de tierra, para cimentaciones y soleras, en morteros para unión de piezas (ladrillos, piedra, etc), asentamiento de alicatados y aplacados, en morteros para enfoscados y revocos, y como acabados en estucos y pinturas.
La cal aérea es el oxido de cal que se obtiene de la calcinación de piedra caliza con una pureza de más del 95%, a la que se ha añadido agua (apagado), y se la ha dejado reposar (curado) en una balsa de reposo al menos 3 meses.
HOMOGENEIZANDO LA CAL (Foto de Xulio Fernández)
HACIENDO LA MEZCLA DEL MORTERO (Foto de Laura Otero)

EXTENDIENDO MAS CON LA LLANA (Foto de Xulio Fernánndez)

ESGRAFIADO

CORTANDO LA MASA PARA EL ESGRAFIADO (Foto de Xulio Fernández)
DIFERENTES ACABADOS DEL ESTUCO (Foto de Xisela Diz)

CALENTANDO HIERROS PARA EL ESTUCO AL FUEGO (Foto de Isauro Álvarez)

Comenzamos haciendo la mezcla del mortero para enfoscar una pared, con cal aérea en pasta, arena  y agua. Con esta masa pudimos experimentar la aplicación con llana de un enfoscado y el fratasado del mismo.
Sobre este mortero pudimos ejecutar un esgrafiado con la coloración de la masa con pigmentos minerales.
Sobre otras zonas pudimos practicar con la ejecución de falsas sillerias y otros acabados, con distintas técnicas.
También, pese a la dificultades de la técnica, aplicamos estucos al fuego.
Y pudimos ver como se aplicaba la pintura de cal, solo con cal, agua y pigmentos minerales.
Estaría bien que poco a poco se recupere el uso de la cal. Es un excelente material, con poco impacto ambiental y muy útil para obtener espacios sanos y confortables.


Aprendendo a usar o cal aéreo.

O pasado mes de maio tiven a sorte de acudir a un obradoiro para aprender a usar o cal aérea. O curso organizábao Espiga, que é unha asociación galega para a bioconstrución, e se fixo en As Corcerizas na serra de San Mamede de Ourense. O obradoiro impartírono Nico e Sonia Joystuc.
Era un obradoiro para meter as mans na masa, e sentir como é o cal(ver, oír, ulir, tocar,...). Algúns asistentes xa coñecían o material, tiñan experiencia en enfoscar ou traballa na materia; outros coma eu, nunca tiñamos collido un trollo para atacar unha parede, e solo coñeciamos o material de oidas (dos libros)
Para os que non saiban nada do cal, pódese dicir que é un dos materiais de construción máis antigos, que leva utilizándose mais de 8.000 anos. Cos avances da industrialización no mundo da construción, este material foise perdendo en favor do cemento. O cal úsase para moitas aplicacións, para estabilizar chans de terra, para cimentacións e soleiras, en morteros para a unión de pezas (ladrillos, pedra, etc), asentamento de azulexados e aplacados, en morteiros para recebos e revocaduras, e como acabados en estucos e pinturas.
O cal aéreo é o oxido de cal que se obtén da calcinación de pedra calcaria cunha pureza de máis do 95%, á que se engadiú auga (apagado), e deixoulla/llela repousar (curado) nunha balsa de repouso polo menos 3 meses.
O taller centrábase en morteiros para recebos e en acabados, e en exclusiva no cal aéreo, que se incorpora en forma de pasta.
Comezamos facendo a mestura do morteiro para enfoscar unha parede, con cal aéreo en pasta, area e auga. Con esta masa puidemos experimentar a aplicación con trollo dun recebo e o seu fratasado.
Sobre este morteiro puidemos executar un esgrafiado coa coloración da masa con pigmentos minerais.
Sobre outras zonas puidemos practicar coa execución de falsas canterías e outros acabados, con distintas técnicas.
Tamén, malia a dificultades da técnica, aplicamos estucos ao lume.
E puidemos ver como se aplicaba a pintura de cal, solo con cal, auga e pigmentos minerais.
Estaría ben que pouco a pouco recupérese o uso do cal. É un excelente material, con pouco impacto ambiental e moi útil para obter espazos sans e confortables.





25 de abril de 2014

Master en Bioconstrucción del Instituto Español de Baubiologie.
Después de más de dos años, he conseguido terminar el Master en Bioconstrucción. Entregué el trabajo final del Master, y me lo calificaron positivamente, por lo que ya tengo el título. Fueron dos años de módulos, exámenes, chats, debates, etc, y medio año más de preparación del trabajo final. Se hizo un poco largo, pero al final mereció la pena.
Ha sido una ventana muy grande a un montón de paisajes y contenidos: algunos prácticos y otros más de información. Con algunos temas tengo más afinidad, y los he podido poner en práctica en mi vida profesional. Otros, me han servido para tener una visión más sistemática, y saber que tengo que pedir a otros profesionales. Y en todos tengo la posibilidad de seguir profundizando.

DIPLOMA DEL MASTER DE BAUBILOGIE
DIPLOMA DEL MASTER DE BIOCOSBTRUCCIÓN

La bioconstrucción, para quien no lo tenga claro, es la ciencia que estudia las relaciones de los hombres con su entorno edificado, (leer el apunte de abril de 2012), con el objeto de crear ambientes más sanos y saludables.
El master (que imparte el Instituto Español de Baubiologie) que he cursado, es una adaptación a España del que se lleva impartiendo en Alemania desde los años 80, por parte del Instituto Aleman de Baubilogie, y que se va actualizando continuamente, con nuevos temas y necesidades. Lo de Baubiologie se puede traducir como bioconstrución, aunque el término aleman muestra más su caracter científico; y por eso el Instituto español, incorpora también ese término sin traducir.
Lo más interesante del master, como todas las actividades que merecen la pena, es el encuentro con gente que tiene inqueietudes semejante en relación con el medio ambiente, lo natural, etc, y que dan una gran riqueza a cada uno de los temas que se tratan en el Master. Aunque el master es a distancia, através de la red telemática, con los chats en linea y los debates, se va creando una complicidad que da animo para seguir estudiando los modulos. Al final los chats semanales se acaban convirtiendo en una experiencia semejante a una terapia de grupo. Y, aunque se intercambian conocimientos, dudas, nuevos caminos, etc, lo importante es el contacto personal, las risas y el refuerzo mutuo. Por suerte, hay dos seminarios presenciales, (uno al año) en el que todos nos vemos las caras. En estos encuentros, además de hacer un examen de los modulos de cada parte, se dan algunas charlas, y se hacen talleres, y sobre todo, se comparte ilusión,risas y buen rollo. Los seminarios se realizaron un poco lejos de casa, pero el viaje mereció la pena.
Después de cursar el master y recorrer todos sus módulos, la forma de ejercer la profesión ha cambiado un poco. ¿Podría decir que ahora soy un poco mas arquitecto?. Me preocupa más el tema de los materiales: como son, de donde vienen, cuanto cuestan...Intento saber como son y que tienen, la enorme cantidad de materiales auxiliares que se utilizan al colocar los principales, y que a veces ni siquiera vienen en la descripción de cada partida de obra. Ayudado tambien por la crisis, y la disminución del trabajo, he empezado a prestar mas atención a todas esas cosas. Y quizás empiezo a ver las cosas mucho más interrelacionadas. ¿O será que voy mezclando la tarea del arquitecto con las de los demás agentes que intervienen en la obra?
Espero responder este asunto en próximos capítulos, o en próximas obras.

En definitiva, el Master me ha dado un visión más global de mi trabajo, en el que ahora veo facetas, e incluso responsabilidades que antes no veía.
Recomiendo a las personas que estén intersadas en una construcción más sana y respetuosa con la vida y con el planeta que hagan el master, y que dejen abrir sus mentes, para poder modificar la forma de trabajar.



Master en bioconstrución do Instituto Español de Baubiologie.
Despois de máis de dous anos, conseguín rematar o Master en Bioconstrución. Entreguei o traballo final do Master, e cualificáronmo positivamente, polo que xa teño o título. Foron dous anos de módulos, exames, chats, debates, etc, e medio ano máis de preparación do traballo final. Fíxose un pouco longo, pero ao final pagou a pena.
Foi unha ventá moi grande a unha morea de paisaxes e contidos: algúns prácticos e outros máis de información. Con algúns temas teño máis afinidade, e puídenos poñer en práctica na miña vida profesional. Outros, servíronme para ter unha visión máis sistemática, e saber que teño que pedir a outros profesionais. E en todos teño a posibilidade de seguir afondando.
A bioconstrución, para quen non o teña claro, é a ciencia que estuda as relacións dos homes co seu ámbito edificado, (leer el apunte de abril de 2012), co obxecto de crear ambientes máis sans e saudables.
O master (que imparte o Instituto Español de Baubiologie) que cursei, é unha adaptación a España do que se leva impartindo en Alemaña dende os anos 80, por parte do Instituto Aleman de Baubilogie, e que se vai actualizando continuamente, con novos temas e necesidades. O de Baubiologie pódese traducir como bioconstrución, aínda que o tero alemán mostra máis o seu caracter científico; e por iso o Instituto español, incorpora tamén ese termo sen traducir.
O máis interesante do master, como todas as actividades que pagan a pena, é o encontro con xente que ten inquietudes semellante en relación co medio, o natural, etc, e que dan unha gran riqueza a cada un dos temas que se tratan no Master. Aínda que o master é a distancia, através da rede telemática, cos chats en linea e os debates, vaise creando unha complicidade que dá animo para seguir estudando os modulos. Ao final os chats semanais acábanse convertendo nunha experiencia semellante a unha terapia de grupo. E, aínda que se intercambian coñecementos, dúbidas, novos camiños, etc, o importante é o contacto persoal, as risas e o reforzo mutuo. Por sorte, hai dous seminarios presenciais, (un ao ano) no que todos vemos as caras. Nestes encontros, ademais de facer un exame dos módulos de cada parte, danse algunhas charlas, e fanse talleres, e sobre todo, compártese ilusión,risas e bo rollo. Os seminarios realizáronse un pouco lonxe de casa, pero a viaxe pagou a pena.
Despois de cursar o master e percorrer todos os seus módulos, a forma de exercer a profesión cambiou un pouco. ¿Podería dicir que agora son un pouco mais arquitecto?. Preocúpame máis o tema dos materiais: como son, de onde veñen, canto cuestan...Intento saber como son e que teñen, a enorme cantidade de materiais auxiliares que se utilizan ao colocar os principais, e que ás veces nin sequera veñen na descrición de cada partida de obra. Axudado tamén pola crise, e a diminución do traballo, empecei a prestar mais atención a todas esas cousas. E quizais empezo a ver as cousas moito máis interrelacionadas. ¿Ou será que vou mesturando a tarefa do arquitecto coas dos demais axentes que interveñen na obra?
Espero responder este asunto en próximos capítulos, ou en próximas obras.

En definitiva, o Master deume un visión máis global do meu traballo, no que agora vexo facetas, e mesmo responsabilidades que antes non vía.
Recomendo ás persoas que estean interasadas nunha construción mais saa e respectuosa coa vida e co planeta que fagan o master, e que deixen abrir as súas mentes, para poder modificar a forma de traballar.